v v TEΥΧΟΣ 110 / ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ 2025 / €2,50 ΕDITORIAL ΤΟΥ ΞΕΝΙΟΥ ΜΕΣΑΡΙΤΗ ΤΟ ΣΤΟΙΧΗΜΑ ΤΟΥ ΗΛΙΟΥ ΤΟ ΡΕΚΟΡ ΠΑΡΑΓΩΓΉΣ ΉΛΙΑΚΉΣ ΕΝΕΡΓΕΙΑΣ, ΤΑ ΦΡΕΝΑ ΓΙΑ ΤΉΝ ΠΡΑΣΙΝΉ ΜΕΤΑΒΑΣΉ ΚΑΙ ΟΙ ΚΡΙΣΙΜΕΣ ΑΠΟΦΑΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΟ ΜΕΛΛΟΝ ΤΉΣ ΚΥΠΡΟΥ 4 EconomyToday Εκατόν είκοσι πέντε τετραγωνικά χιλιόμετρα καμένης γης άφησε η πυρκαγιά της Ορεινής Λεμεσού, που μαύρισε τον τόπο και τις ψυχές μας τον Ιούλιο. Σε αυτά προστίθενται τα δεκαεννιά της Σολιάς το 2016 και τα πενήντα πέντε του Αρακαπά το 2021. Tριακόσια τετραγωνικά χιλιόμετρα της Μεσαορίας, επίσης ερημώνονται, λόγω της ανικανότητας Τούρκων, Τουρκοκυπρίων, Γερμανών, Εγγλέζων και λοιπών σφετεριστών, οι οποίοι στερούν την πεδιάδα από τους ανθρώπους που την καλλιεργούσαν μέχρι τον Αύγουστο του 1974. Εξήντα τετραγωνικά χιλιόμετρα από την οροσειρά του Πενταδακτύλου, καταστρέφονται μεθοδευμένα από την απληστία των Τούρκων μεταλλωρύχων. Μπορούν να γραφτούν ακόμα κάποιες εκατοντάδες τετραγωνικά χιλιόμετρα που τείνουν προς την πλήρη καταστροφή είτε από την κατοχή είτε από την ημεδαπή ΜΙΚΡΑΊΝΕΙ Η ΈΚΤΑΣΗ ΤΗΣ ΚΎΠΡΟΥ, ΜΙΚΡΑΊΝΟΥΜΕ ΚΑΙ ΕΜΕΊΣ ανικανότητα, που και να γραφτούν όλα θα αφορούν μόνο «επιφάνεια ενός χώρου επίπεδου που οριοθετούν οι ακτογραμμές του νησιού σε επίπεδο μηδέν». Οι καταγραφείσες ζημιές θα είναι ακόμα περισσότερες, αν λάβουμε υπόψη τη «μεθοδολογία εκτίμησης» του αείμνηστου Σάββα Παύλου για την έκταση της Κύπρου. Δεν είναι δηλαδή τα εννιά χιλιάδες διακόσια εξήντα εφτά τετραγωνικά χιλιόμετρα που έχουμε να γίνουμε οργοτόμοι, φυτευτές, διαφεντευτές, αλλά αυτό τον πολλαπλάσιο αριθμό έκτασης, που κατά τον Ερυθροτερμινθέα Σάββα Παύλου, αντιλαμβάνονται όσοι αφιερώνουν τη ζωή τους για να την υπερασπιστούν, όπως έπραξαν ο Ισαάκ και ο Σολωμός το 1996, ο Μάριος και ο Ανδρέας στη Σολιά το 2016 και όσοι πάλεψαν με το κάθε ζιζάνιο που καίει, μεταφορικά και κυριολεκτικά, την κυπριακή γη. Ο εθελοντισμός και η αυτοθυσία, που επιδείχθηκαν τις μέρες της πυρκαγιάς, αναβιώνουν ξανά τους λόγους τους οποίους αναγκάζουν ένα λαό στη δημιουργία παρακαταθηκών, όπως αυτή του Παλαμά, με τη σχέση και τη συνέχεια ανάμεσα στις γενιές, την ευλαβική φροντίδα του περβολιού σε χρόνους ειρηνικούς και τη μετατροπή του σε κάστρο σε χρόνους δίσεκτους, που θέλουν «πάλεμα, μάτωμα για την καινούρια γέννα». Οι ίδιοι ακριβώς λόγοι οι οποίοι ωθούν τους καταπιεσμένους και τους λαούς να δημιουργούν συντάγματα και να καταγράφουν πρώτιστα ό,τι θεμέλιο του πολιτεύματος είναι η λαϊκή κυριαρχία -συνεπώς «όλες οι εξουσίες πηγάζουν από τον Λαό, υπάρχουν υπέρ αυτού και του Έθνους». Οι ίδιοι λόγοι που μέσα στον καιρό γραφικοποιούνται και χάνεται η ουσία τους, επειδή ο κακομοίρης ο λαός ξεχνά και επαναπαύεται στην κατανάλωση των καρπών που έθρεψαν άλλοι. Μια πυρκαγιά, μια καταστροφή ζωντανεύει ξανά άρθρα του συντάγματος, παρακαταθήκες των λόγιων και μη του τόπου μας, υπενθυμίζοντας μέσα στα πλαίσια έστω και μιας στρεβλωμένης οπτικής του 2025, σαν διαφημιστική φωτεινή πινακίδα που αναβοσβήνει, ότι τίποτα δεν θεωρείται δεδομένο - ευχή ή κατάρα - τα πάντα πρέπει να κερδίζονται με κόπο. Μέσα από τις στάχτες της κυπριακής μας γης, διαφαίνεται ότι το ευ ζην και η αξιοπρέπειά μας, «ασχέτως αν τα συντάγματα άλλαξαν» είτε ως άρθρο 110, είτε ως 114, είτε ως 120, «εναπόκεινται και επαφίενται στον πατριωτισμό των Ελλήνων». Πρέπει να καταστεί σαφές ότι οι έννοιες της αξιοπρέπειας, της ασφάλειας και της ελευθερίας δεν χαρακτηρίζονται από καμιά στατικότητα, αλλά από μια συνέχεια μέσα στον χωροχρόνο, όπως το ίδιο και η έκταση της Κύπρου. Χωρίς την ενεργό συμμετοχή των πολιτών που κατοικούν έναν τόπο, «αν δεν ρίξεις αγιασμό, να ξορκίσεις τα ξωτικά να φύγουν και τη ζωντάνια να σπείρεις ξανά», οι έννοιες αυτές παραμένουν κενές, ανούσιες και χωρίς δυναμική, όπως χωρίς δυναμική είναι και τα εννιά χιλιάδες διακόσια εξήντα εφτά τετραγωνικά
χιλιόμετρα. Κάθε ένα λιγότερο πευκόδεντρο και αμπέλι στην περιοχή των κρασοχωριών, ακόμα μια ξεραμένη ελιά και τερατσιά της πεδιάδας της Μεσαριάς, κάθε ένα ερειπωμένο πορτοκαλόδεντρο του Καραβά καθιστούν την έκταση της Κύπρου ακόμα πιο μικρή και σε πραγματικά μεγέθη που περιλαμβάνουν το μέγεθος των κορμών, των φύλλων και των ριζών αλλά και σε ουσία που κανένας ουρανοξύστης, πάρκινγκ, ξενοδοχείο ή κιτς δημόσιο κτήριο δεν μπορούν να αναπληρώσουν. Όσο μειώνεται η έκταση της Κύπρου τόσο πιο μικροί και ανίκανοι φαινόμαστε εμείς που την κατοικούμε, χαμένοι μέσα στα αποκαΐδια και τη στάχτη, παρακαλώντας ουσιαστικά τους θύτες μας να σβήσουν τις φωτιές που μας καίνε. ΜΕΓΑΡΟ ΔΙΑΣ Λεωφόρος Άντη Χατζηκωστή και γωνία Λεωφόρου Αρχαγγέλου 31, 2057, Στρόβολος, Λευκωσία Τηλ.: 22580580 Φαξ: 22580675 ΑΡΧΙΣΥΝΤΆΚΤΗΣ: Ξένιος Μεσαρίτης ART DIRECTOR: Ελένη Νικολάου ΣΥΝΤΑΚΤΙΚΗ ΟΜΑΔΑ: Βάσια Καττή, Αδάμος Αδάμου, Μαρία Καραΐσκου, Θεόδωρος Καυκαρίδης, Άννα Κριθαρίδου ΑΡΘΡΟΓΡΑΦΟΙ/ΑΝΑΛΥΤΕΣ: Τάσος Γιασεμίδης, Βρασίδας Νεοφύτου, Πωλίνα Άνιφτου, Κωνσταντίνος Νικολαΐδης, Κυριάκος Ε. Γεωργίου ΔΙΌΡΘΩΣΗ: Μαρία Ζερβού Ἡ ἔ κτα ση τῆς Κύ πρου (Πρωτοχρονιὰ 2001) Πόση εἶ ναι ἡ ἐ πι φά νεια τῆς Κύ πρου; Εἶναι ἕ να ἐ ρώ τη μα ἁ πλὸ καὶ ἡ ἀ πάν τη ση τὸ ἴ διο ἁ πλή. Καὶ ἂν δὲν τὴν ξέ ρεις ἀ νοί γεις τὸ σχε τι κὸ ἐγ χει ρί διο. Ἡ ἐ πι φά νεια τῆς Κύπρου ἰ σοῦ ται μὲ 9267 τε τρα γω νι κὰ χι λι ό με τρα. Ὅ μως αὐ τὴ ὁ ρί ζε ται ὡς τὸ ἐμ βα δὸν ἑ νὸς χώ ρου ἐ πί πε δου ποὺ ὁ ρι ο θε τοῦν οἱ ἀ κτο γραμ μές του σὲ ὑ ψό με τρο μη δέν. Δὲν εἶ ναι ἔ τσι ἡ Κύ προς. Βου νὰ καὶ κοι λά δες, ἀ νυ ψώ σεις καὶ κοι λώ μα τα, κοῖτες πο τα μῶν καὶ λό φοι, φρέ α τα καὶ βράχοι δι α μορ φώ νουν τὸ χῶ ρο της. Καὶ κά θε ἀ νύ ψω ση καὶ κοί λω μα ἐ παυ ξά νει τὴν εὐρυ χω ρί α. Για τὶ ἕ νας λάκ κος ποὺ σκά ψα με σὲ ἕ να τε τρα γω νι κὸ μέ τρο καὶ φτά σα με σὲ βά θος πέν τε μέ τρων δί νει μιὰ νέ α ἔ κτα ση, για τὶ πρέ πει νὰ συ νυ πο λο γί σου με καὶ τὰ νέ α τοι χώ μα τα. Τό τε δι α πι στώ νου με ὅ τι ἡ ἐ πι φά νεια τοῦ ἑ νὸς μέ τρου αὐ ξή θη κε σὲ 21. Ἀ κό μη πρέ πει νὰ συμ πε ρι λά βου με τὴν αὔ ξη σή της ποὺ δη μι ούρ γη σε τὸ βου να λά κι μὲ τὰ χώ μα τα τῆς ἐ ξό ρυ ξης. Ἔ τσι ἂν συ νυπο λο γί σου με τὰ βου νά, τοὺς λό φους, τὰ μι κρὰ ὑ ψώ μα τα, τὰ κοι λώ μα τα, τὰ βα θύ πεδα καὶ ὑ ψί πε δα, τοὺς λάκ κους καὶ τὶς σπηλι ές, ὁ χῶ ρος με γε θύ νε ται συ νε χῶς. Κι ἂν με τὰ συμ πε ρι λά βου με τὶς πέ τρες, τὶς μι κρο α νυ ψώ σεις καὶ ρωγ μὲς κι ὑ στέ ρα τὶς ἄλ λες τὶς ἐ λά χι στες, τὶς σχε δὸν ἀ ό ρατες καὶ με τὰ αὐ τὲς ποὺ εἶ ναι ὁ ρα τὲς μό νο μὲ τὸ μι κρο σκό πιο, ἡ ἐ πι φά νεια συ νε χῶς ἐ παυ ξά νε ται κι ὅ ταν φτά σεις στὴν κλί μα κα τοῦ μο ρί ου καὶ τοῦ ἀ τό μου συ νει δη το ποιεῖς ὅ τι ἡ ἔ κτα ση τῆς Κύ πρου τεί νει πρὸς τὸ ἄ πει ρο. Αὐ τὸ τὸ ἄ πει ρο ποὺ κοί τα ζε ἡ μα τιὰ τοῦ Σο λω μοῦ ἀ νε βαί νον τας γιὰ τὸ ση μεῖ ο τῆς πτώ σης στὸν ἱ στὸ μὲ τὴν κα το χι κὴ ση μαί α. Σάβ βας Παύ λου (Λευ κω σί α, 1951-2016) ΔΙΑΦΗΜΙΣΤΙΚΟ ΤΜΗΜΑ SALES EXECUTIVE: Καρολίνα Νεοκλέους neocleousc@diasmedia.com 22580491 CLIENT SERVICE: Ελισάβετ Ηρακλέους iracleouse@diaspublishing.com 22580487 ΥΠΕΎΘΥΝΟΣ ΛΟΓΙΣΤΗΡΊΟΥ: Οδυσσέας Κωνσταντίνου ΛΟΓΙΣΤΉΡΙΌ: Σάββια Αριστείδου EΚΔΟΤΗΣ ΕΚΔΟΤΙΚΟΣ ΟΙΚΟΣ ΔΙΑΣ ΛΤΔ ΙΔΡΥΤΉΣ: Κώστας Ν. Χατζηκωστής ΔΙΕΥΘΎΝΩΝ ΣΎΜΒΟΥΛΟΣ: Χρύσανθος Τσουρούλλης ΕΚΤΎΠΩΣΗ: NBF Graphic Solutions Ltd ΔΙΑΝΟΜΉ: Πρακτορείο Τύπου Κρόνος EconomyToday 5
Facebook
X