ΘΕΜΑ ΓΡΑΦΗΜΑ ΕΞΕΛΙΞΗΣ ΤΟΥ ΔΕΙΚΤΗ DXY 1990-ΣΉΜΕΡΑ ΈΤΟΣ ΔΕΊΚΤΗΣ DXY 1990 95 1991 94 1992 90 1993 88 1994 89 1995 92 1996 96 1997 98 1998 100 1999 102 2000 108 2001 110 2002 106 2003 104 2004 90 2005 85 2006 82 2007 80 2008 78 2009 76 2010 78 2011 81 2012 83 2013 86 2014 88 2015 92 2016 92 2017 98 2018 100 2019 105 2020 110 2021 109 2022 108 2023 106 2024 102 2025 98 ΓΕΩΠΟΛΙΤΙΚΈΣ ΕΝΤΆΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΣΩΡΙΝΉ ΕΝΊΣΧΥΣΗ ΤΟΥ ΔΟΛΑΡΊΟΥ Το καλοκαίρι του 2025, η έκρηξη της κρίσης μεταξύ Ιράν και Ισραήλ έφερε ξανά στο προσκήνιο τον ρόλο του δολαρίου ως ασφαλούς καταφυγίου. Κατά τη διάρκεια των εντάσεων, ο δείκτης δολαρίου παρουσίασε άνοδο 0,4%, ενώ παράλληλα ενισχύθηκαν και άλλα παραδοσιακά καταφύγια όπως το ιαπωνικό γιεν και το ελβετικό φράγκο. Αυτή η αντίδραση αντανακλά τη διαχρονική εμπιστοσύνη των επενδυτών στο δολάριο κατά τις περιόδους υψηλής αβεβαιότητας. Ωστόσο, μόλις οι εντάσεις αποκλιμακώθηκαν και οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι υποχώρησαν, το δολάριο επανήλθε γρήγορα σε πτωτική τάση. Αυτό το φαινόμενο επιβεβαιώνει την πολύπλευρη δυναμική του δολαρίου: παρότι μπορεί να υποχωρεί σε περιόδους 42 EconomyToday
ειρήνης και κανονικότητας, διατηρεί τον ρόλο του ως «καταφύγιο» όταν οι αγορές δοκιμάζονται από σοβαρές κρίσεις και εξακολουθεί να δεσπόζει, με όλες του τις αδυναμίες, ως η πιο σταθερή και εμπιστευτή επιλογή στο παγκόσμιο συναλλαγματικό σύστημα. ΠΙΈΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΡΟΚΛΉΣΕΙΣ ΣΤΟ ΣΎΣΤΗΜΑ ΤΟΥ ΔΟΛΑΡΊΟΥ Παρά τη σταθερότητα στο θεμελιώδες υπόβαθρο, υπάρχουν τρεις σημαντικοί λόγοι που ασκούν πίεση στο δολάριο το 2025. Πρώτον, η νομισματική πολιτική της Federal Reserve. Μετά από μια περίοδο επιθετικής αύξησης επιτοκίων κατά την περίοδο 2021-2023, η Fed έχει υιοθετήσει πιο σταθερή ή συγκρατημένη στάση, χωρίς όμως ακόμη να έχει ξεκινήσει κύκλο μείωσης επιτοκίων. Οι αγορές προεξοφλούν μειώσεις, γεγονός που, εάν ΟΙ ΚΕΝΤΡΙΚΈΣ ΤΡΆΠΕΖΕΣ ΑΓΌΡΑΣΑΝ ΠΆΝΩ ΑΠΌ 1.000 ΤΌΝΟΥΣ ΧΡΥΣΟΎ ΤΟ 2024, ΣΕ ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΚΉ ΣΤΡΟΦΉ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΑΠΟΔΟΛΑΡΙΟΠΟΊΗΣΗ συμβεί, αυξάνει την προσφορά δολαρίων και μειώνει την ελκυστικότητα του νομίσματος έναντι άλλων. Όσο πιο φθηνό γίνεται το χρήμα, τόσο περισσότερο κυκλοφορεί και τόσο περισσότερο υποχωρεί η αξία του. Δεύτερον, το αμερικανικό χρέος και έλλειμμα. Το χρέος των ΗΠΑ προσεγγίζει πλέον τα 38 τρισεκατομμύρια δολάρια, με το έλλειμμα του 2025 να αναμένεται να υπερβεί τα 2 τρισ. Αυτοί οι αριθμοί προκαλούν ανησυχία σε παγκόσμιους επενδυτές και επιβαρύνουν την εμπιστοσύνη στο δολάριο, ιδίως καθώς εντείνεται ο φόβος μακροπρόθεσμης πληθωριστικής πίεσης ή απώλειας αξίας. Τρίτον, η γεωπολιτική και πολιτική αβεβαιότητα στις ΗΠΑ, με αιχμή την επανεμφάνιση του Donald Trump στο προσκήνιο. Οι πρώτες ημέρες της διακυβέρνησης του σημαδεύτηκαν από 78 εκτελεστικά διατάγματα και την επιβολή υψηλών δασμών σε σημαντικούς εμπορικούς εταίρους, που προκάλεσαν διεθνές σοκ. Ως αποτέλεσμα, το δολάριο κατέγραψε ταχεία πτώση, ενώ το επενδυτικό κλίμα επιδεινώθηκε, οδηγώντας μέρος των κεφαλαίων εκτός ΗΠΑ. Η ΆΝΟΔΟΣ ΤΟΥ ΧΡΥΣΟΎ Το 2024 αποτέλεσε ορόσημο για τις κεντρικές τράπεζες παγκοσμίως καθώς αγόρασαν πάνω από 1.000 τόνους χρυσού, ποσότητα ρεκόρ που αύξησε το μερίδιο του στα παγκόσμια αποθεματικά στο 20%. Αυτή η αυξημένη ζήτηση αντανακλά τη συνεχιζόμενη αναζήτηση ενός ασφαλούς καταφυγίου απέναντι στις γεωπολιτικές εντάσεις, τις οικονομικές αβεβαιότητες και τις διακυμάνσεις των νομισμάτων. Την τελευταία πενταετία οι μεγαλύτεροι αγοραστές χρυσού ήταν η Ρωσία και η Κίνα δύο χώρες με ισχυρά γεωπολιτικά κίνητρα να μειώσουν την εξάρτησή τους από το δολάριο και να θωρακίσουν τα αποθεματικά τους απέναντι σε δυτικές κυρώσεις και πιθανούς χρηματοοικονομικούς αποκλεισμούς. Η πολιτική αυτή κίνηση προς την αποδολαριοποίηση εκφράζει κυρίως μια στρατηγική ανάγκη για αυξημένη ανεξαρτησία και ασφάλεια και όχι απαραίτητα αμφισβήτηση της γενικής αποτελεσματικότητας του δολαρίου ως παγκόσμιου αποθεματικού νομίσματος. Παρά τις αγορές αυτές οι μεγαλύτερες αποθήκες χρυσού παραμένουν σταθερά υπό τον έλεγχο των δυτικών κρατών με τις Ηνωμένες Πολιτείες να διατηρούν την πρώτη θέση στην παγκόσμια κατάταξη αποθεμάτων. Η διαχρονική αυτή κυριαρχία του χρυσού στις Ηνωμένες Πολιτείες εξασφαλίζει και ενισχύει την εμπιστοσύνη των επενδυτών και των κεντρικών τραπεζών στη σταθερότητα και το βάθος της αμερικανικής οικονομίας. Επιπλέον η άνοδος του χρυσού σε αυτό το πλαίσιο λειτουργεί και ως ασφάλεια έναντι των πληθωριστικών πιέσεων και των χρηματοπιστωτικών κινδύνων. Η ζήτηση για χρυσό λοιπόν δεν είναι απλώς αντίδραση στην τρέχουσα κρίση αλλά στρατηγική επένδυση για τη διατήρηση της αξίας σε βάθος χρόνου. EconomyToday 43
Facebook
X